صفحه نخست دانشکده علامه سيد مرتضي عسکري تأليفات
علامه عسکري(ره)
مقالات انتشارات پايان نامه ها کتابخانه ارتباط با ما
امام دوازدهم؛ غيبت و ظهور
سخن گفتن درباره هر يك از امامان دوازده گانه، از گنجايش اين رساله بيرون است. تنها چيزي كه لازم است در اينجا به آن اشاره شود، مسئله اعتقاد به وجود امام عصر است كه اينك در پس پرده غيبت به سر برده و به اذن الهي، روزي ظاهر خواهد شد و عدل كلّي را در جهان استقرار خواهد بخشيد. ذيلاً مطالبي را ضمن چند اصل يادآور ميشويم.
........... اصل نود و پنجم
ظهور مردي از خاندان رسالت ، به منظور برپايي حكومت عدل جهاني، در آينده تاريخ بشر (آنگاه كه جهان پر از ظلم و جور ميگردد) يكي از مسلّمات عقايد اسلامي است كه جمهور مسلمانان بر آن اتفاق دارند و احاديثي كه در اين مورد نقل شده به حد تواتر مي رسد. طبق محاسبه محققين، تعداد 657 روايت در اين باره وارد شده است كه از آن ميان تنها به نقل يك حديث از مسند احمد بن حنبل بسنده مي كنيم.
پيامبر گرامي(صلي الله عليه وآله وسلم) فرمودند:
لَوْ لَمْ يَبْقَ مِنَ الدُّنْيا إِلاّ يَومٌ واحِدٌ لَطَوَّلَ اللّهُ ذلِكَ اليَوْمَ حَتّي يَخْرُجَ رَجُلٌ مِنْ وُلْدي فَيَمْلأُها عَدْلاً وَ قِسْطاً كَما مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوراً
اگر از عمر جهان جز يك روز باقي نمانده باشد، خداوند آن روز را به قدري طولاني مي كند تا مردي از فرزندان من قيام نمايد و دنيا را از عدل و قسط پر سازد، همان گونه كه با جور و ستم پر شده است.
بنابر اين قيام و ظهور مردي از خاندان پيامبر در آخرالزمان مورد اتفاق عموم مسلمانان ـ از شيعه و سنّي ـ است.
........... اصل نود و ششم
خصوصيّات اين مصلح جهاني در روايات اسلامي كه فريقين به نقل آنها پرداخته اند به شرح زير بيان شده است:
1- از اهل بيت پيامبر اكرم (صلي الله عليه وآله وسلم) است (389 روايت)
2- از فرزندان اميرالمؤمنين علي(عليه السلام) است. (214 روايت)
3- از فرزندان فاطمه زهرا(عليها السلام) است. (192روايت)
4- نهمين فرزند از اولاد امام حسين (عليه السلام) است. (148 روايت)
5- از فرزندان امام زين العابدين (عليه السلام) است. (185 روايت)
6- از فرزندان امام حسن عسكري (عليه السلام) است. (146 روايت)
7- دوازدهمين امام از ائمه اهل بيت (عليهم السلام) است. (136 روايت)
8- رواياتي كه از ولادت او گزارش مي دهد. (214 روايت)
9- عمر او طولاني خواهد بود. (318 روايت)
10- غيبت طولاني خواهد داشت. (91 روايت)
11- به هنگام ظهور او اسلام، جهانگير ميشود. (27 روايت)
12- زمين را پر از عدل و داد ميكند. (132 روايت)
بنابر روايات فوق، وجود چنين مصلح جهاني در آينده تاريخ بشر از ديدگاه روايات اسلامي امري مسلّم و غير قابل ترديد است؛ آنچه مورد اختلاف مي باشد اين است كه آيا از مادر متولد شده و هم اكنون در قيد حيات است، يا در آينده به دنيا خواهد آمد؟ شيعه و گروهي از محققان اهل سنت طرفدار رأي نخست بوده و معتقدند كه آن حضرت در سال 255هجري قمري از مادر متولد شده و هم اكنون در قيد حيات است، ولي گروهي از اهل سنت مي گويند وي در آينده متولد خواهد شد.
از آنجا كه ما شيعيان معتقديم آن حضرت در سال 255ق ديده به جهان گشوده و در قيد حيات است، لذا لازم است در حد ظرفيّت اين نوشته، نكاتي را درباره غيبت و طول عمر آن حضرت متذكر گرديم.
........... اصل نود و هفتم
از نظر قرآن كريم، اولياي الهي بر دو نوعند: ولي ظاهر كه مردم وي را مي شناسند؛ و ولي غايب از انظار كه مردم او را نمي شناسند، گرچه او در ميان آنها بوده و از حال آنان با خبر است.
در سوره كهف، هر دو ولي يكجا بيان شده اند: يكي موسي بن عمران است، و ديگري مصاحب موقّت او در سفر دريايي و زميني كه به نام خضر معروف است. اين ولي الهي به گونه اي بود كه حتي موسي با او آشنا نبود و تنها به راهنمايي خدا او را شناخت و از علمش بهره گرفت ، چنانكه مي فرمايد:(فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَيْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا وَعَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنّا عِلماً* قالَ لَهُ مُوسي هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلي أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمّا عُلِّمْتَ رُشْداً) (كهف/65ـ66): موسي و همراهش با بنده اي از بندگان ما (در لب دريا) آشنا شدند كه وي را مشمول رحمت خود قرار داده و از جانب خويش به او علمي آموخته بوديم. موسي به وي گفت: آيا اجازه مي دهي همراه تو باشم تا از علوم رشدآفرين خويش به من بياموزي؟
قرآن سپس شرحي از كارهاي مفيد و سودمند آن ولي الهي به دست مي دهد كه كاملاً پيداست مردم او را نميشناخته ولي از آثار و بركات او بهره مند بوده اند.
حضرت ولي عصر ـ عجّل اللّه تعالي فرجه الشريف ـ نيز بسان مصاحب موسي، ولي ناشناخته اي است كه در عين حال مبدء كارهاي سودمندي براي امت مي باشد. در اين صورت، غيبت امام به معني انفصال و جدايي او از جامعه نيست، بلكه او ـ همان گونه كه در روايات معصومين (عليهم السلام)نيز وارد شده ـ بسان خورشيد در پشت ابر است كه ديدگان آن را نمي بينند، امّا به اهل زمين نور و گرمي مي بخشد.
علاوه بر اين، در طول تاريخ، گروه بسياري از پاكدلان و پارسايان كه شايستگي تشرّف به حضور وي را داشته، به محضر آن حضرت رسيده و از او بهره گرفته و مي گيرند و از اين طريق ديگران نيز از بركات وجود او بهره مند ميشوند.

برگرفته از کتاب منشور عقايد اماميّه
آيت الله العظمي سبحاني

دانشکده اصول الدين