صفحه نخست دانشکده علامه سيد مرتضي عسکري تأليفات
علامه عسکري(ره)
مقالات انتشارات پايان نامه ها کتابخانه ارتباط با ما
شعبان ماه من است ...

ماه مبارک شعبان، ماه بسيار شريف، ومنسوب به حضرت خاتم الانبياء محمد (صلى الله عليه وآله وسلم) است؛ آن حضرت ماه شعبان را روزه مى داشت وبه ماه رمضان وصل مي کرد ومى فرمود: شعبان ماه من است؛ هر كه يك روز از ماه مرا روزه بدارد بهشت بر او واجب مي شود.

از حضرت امام صادق (ع) روايت شده است كه چون ماه شعبان داخل مى شد، حضرت امام زين العابدين (ع) اصحاب خود را جمع مى نمود ومى فرمود : اى اصحاب من! مى دانيد اين چه ماهى است؟ اين ماه شعبان است. وحضرت رسول (صلى الله عليه وآله وسلم) مى فرمود شعبان ماه من است؛ پس روزه بداريد در اين ماه براى محبّت پيغمبر خود، وبراى تقرّب به سوى پروردگار خود؛ بحقّ آن خدايى كه جان علىّ بن الحسين به دست قدرت اوست سوگند ياد مى كنم كه از پدرم حسين بن على (ع) شنيدم كه به نقل از اميرالمؤمنين (ع) فرمود "هركه روزه دارد شعبان را براى محبّت پيغمبر خدا وتقرّب بسوى خدا، دوست دارد خدا او را ونزديك گرداند او را به كرامت خود در روز قيامت، وبهشت را براى او واجب گرداند".

نيز، از "صفوان جمال" روايت شده كه گفت : حضرت صادق (ع) به من فرمود: كسانى را كه در ناحيه واطراف تو هستند به روزه شعبان توصيه کن. گفتم "فدايت شوم مگر فضيلتي دارد؟"، فرمود : بلى رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) هرگاه هلال شعبان را مي ديد، امر مى کرد مُنادى را كه ندا کند در مدينه: اى اهل مدينه من رسولم از جانب رسول خدا (ص) به سوى شما، که مى فرمايد آگاه باشيد كه شعبان ماه من است، خدا رحمت كند كسى را كه يارى كند مرا بر ماه من، يعنى روزه بدارد آن را. همچنين وي از حضرت صادق (ع) نقل مي کند كه اميرالمؤمنين (ع) مى فرمود : فوت نشد از من روزه شعبان از زمانى كه شنيدم منادى رسول خدا(ص) ندا كرد در شعبان و تا زنده ام فوت نخواهد شد، انشاءالله تعالى، پس مى فرمود كه روزه دو ماه شعبان و رمضان توبه و مغفرت است از خداوند متعال.

به اين ترتيب مشخص است که در ستايش ماه مبارک شعبان احاديث و روايات بسياري از معصومين (ع) نقل شده است .

پيامبر (ص) فرمود : أَلَا إِنَّ رَجَباً شَهْرُ اللَّهِ الْأَصَمُّ وَ هُوَ شَهْرٌ عَظِيمٌ وَ إِنَّمَا سُمِّيَ الْأَصَمَّ لِأَنَّهُ لَا يُقَارِبُهُ شَيْ ءٌ مِنَ الشُّهُورِ حُرْمَةً وَ فَضْلًا عِنْدَ اللَّهِ وَ كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يُعَظِّمُونَهُ فِي جَاهِلِيَّتِهِمْ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ لَمْ يَزْدَدْ إِلَّا تَعْظِيماً وَ فَضْلًا أَلَا إِنَّ رَجَباً شَهْرُ اللَّهِ وَ شَعْبَانَ شَهْرِي وَ رَمَضَانَ شَهْرُ أُمَّتِي.

که در ذيل به برخي از آنها اشاره مي گردد :

پيامبر مکرم اسلام (ص) فرمود : أَلَا إِنَّ رَجَباً شَهْرُ اللَّهِ الْأَصَمُّ وَ هُوَ شَهْرٌ عَظِيمٌ وَ إِنَّمَا سُمِّيَ الْأَصَمَّ لِأَنَّهُ لَا يُقَارِبُهُ شَيْ ءٌ مِنَ الشُّهُورِ حُرْمَةً وَ فَضْلًا عِنْدَ اللَّهِ وَ كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يُعَظِّمُونَهُ فِي جَاهِلِيَّتِهِمْ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ لَمْ يَزْدَدْ إِلَّا تَعْظِيماً وَ فَضْلًا أَلَا إِنَّ رَجَباً شَهْرُ اللَّهِ وَ شَعْبَانَ شَهْرِي وَ رَمَضَانَ شَهْرُ أُمَّتِي. (رجب، «شهرالله الأصم» است و بدان سبب آن را «اصم» ناميدند که هيچ ماهى به عظمت آن نمى رسد، مردم زمان جاهليت به رجب حرمت مى نهادند و آنگاه که اسلام درخشيدن گرفت، بر حرمت آن افزود. بدانيد که رجب ماه خدا، شعبان ماه من و رمضان ماه امت من است)- وسائل الشيعة/ ج 10 ص 475.

امام رضا مي فرمايد : كانَ أميرُ المؤمنينَ عليه السلام لايَنامُ ثلاثَ ليالٍ؛ لَيلةَ ثلاثٍ وعِشرِينَ مِن شَهرِ رَمَضانَ ، ولَيلةَ الفِطرِ ، ولَيلةَ النِّصفِ مِن شَعبانَ ، وفيها تُقسَمُ الأرزاقُ والآجالُ وما يَكونُ في السَّنَةِ. (امام رضا عليه السلام : امير المؤمنين (ع) سه شب را نمى خوابيد : شب بيست و سوم ماه رمضان ، شب عيد فطر و شب نيمه ماه شعبان ؛ در اين شبها ، روزيها تقسيم و مدّت عمر و هر آنچه در آن سال رخ خواهد داد ، تعيين مى شود.) - البحار/ ٩٧ / ٨٨ / ١٥.

امام علي (ع) فرمود : صَومُ ثلاثةِ أيّامٍ مِن كُلِّ شَهرٍ أربَعاءُ بَينَ خَميسَينِ وصَومُ شَعبانَ يَذهَبُ بوَسواسِ الصَّدرِ ، وبَلابِلِ القَلبِ. (روزه گرفتن در سه روز از هر ماه ـ پنجشنبه اوّل و آخر ماه و چهار شنبه وسط آن و روزه ماه شعبان ـ وسواس سينه و پريشانى هاى دل را از بين مى برد.) - الخصال / ٦١٢ / ١٠، وسائل الشيعة: ج 8 ص 104.

امام صادق (ع) فرمود : صِيَامُ شَعْبَانَ ذُخْرٌ لِلْعَبْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ مَا مِنْ عَبْدٍ يُكْثِرُ الصَّوْمَ فِي شَعْبَانَ إِلَّا أَصْلَحَ اللَّهُ لَهُ أَمْرَ مَعِيشَتِهِ وَ كَفَاهُ شَرَّ عَدُوِّهِ وَ إِنَّ أَدْنَى مَا يَكُونُ لِمَنْ يَصُومُ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ أَنْ تَجِبَ لَهُ الْجَنَّةُ. (روزه شعبان ذخيره روز قيامت بنده است و هر بنده اى که در ماه شعبان زياده روز بگيرد خداوند امر معيشت او را سامان بخشد و شرّ دشمن را از او دفع کند.)- وسائل الشيعه ج : 10ص 505.

همچنين از امام صادق (ع) نقل شده است كه از وجود مبارك ايشان درباره فضيلت روزه رجب سؤال كردند؟ فرمود: چرا از روزه شعبان غافل هستيد؟ راوي عرض كرد : يَابنَ رسول‌ الله كسي كه يك روز از شعبان را روزه بدارد، چه ثوابي دارد؟ فرمود: به خدا سوگند بهشت پاداش آن است، عرض كرد: يَابنَ رسول‌الله بهترين اعمال در اين ماه چيست؟ فرمود: صدقه و استغفار، هر كه در ماه شعبان صدقه دهد حق‌تعالي آن را رشد دهد همان‌گونه كه يكي از شما بچّه شترش را رشد مي‌دهد، تا آن كه در قيامت، در حالي كه به اندازه كوه احد شده باشد به صاحبش باز گردد.

علاوه بر روزه داري، از معصومين روايت شده است که پيروانشان را به تکرار اين ذکر مبارک دعوت مي کردند :

هزار مرتبه بگويد : «لا إِلهَ إِلَّا اللهُ، وَ لا نَعْبُدُ إِلّا إيّاهٌ مٌخْلِصينَ لَهُ الدّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ» (معبودي جز خدا نيست، ونپرستيم جز او را، در حالي كه دين را براي او خالص كرديم، گرچه مشركان را خوش نيايد).

نيز از امام باقر (ع) نقل شده است که فرمود : هر که در شب نيمه شعبان حسين بن علي (ع) را زيارت کند گناهش آمرزيده شود ...

ودر همين خصوص از حضرت رسول خدا (صلي الله عليه وآله وسلم) روايت شده است که، "خداوند در شب نيمه شعبان به بندگانش مي نگرد و استغفار کنندگان را مي آمرزد و رحمت طلبان را رحمت مي کند ولى کينه توزان را همچنان به تعويق اندازد).

دانشکده اصول الدين