صفحه نخست دانشکده علامه سيد مرتضي عسکري تأليفات
علامه عسکري(ره)
مقالات انتشارات پايان نامه ها کتابخانه ارتباط با ما
چگونه مهارت هدف گذاري خوب را در خود تقويت کنيم؟
اهميت و ضرورت هدف گذاري

مهمترين عامل ، در کسب هر موفقيتي ، تدوين و مشخص کردن دقيق اهداف مي باشد. هدفگذاري مهمترين عامل حرکت و خلق آينده است ، هدفها هستند که مقصد و مسير زندگي فردي و سازماني را روشن مي کنند.هدف گذاري به مثابه ترسيم جاده اي براي آينده است . تلاشي ارزشمند است که معطوف به هدف باشد، تلاش بي هدف پرتاب تير در تاريکي است يکي از موانع بسيار مهم موفقيت و کاميابي ، ناتواني افراد و سازمانها در تدوين اهداف مي باشد . آنهايي که رويايي در ذهن و هدفي بر روي کاغذ نداشته باشند مقصدشان ناکجا آباد خواهد بود .

يکي از مهارتهايي که مديران و کارکنان بايد در خود تقويت نمايند ، مهارت هدف گذاري است.اهداف کلي ، کيفي و مبهم قابليت اندازه گيري و اثر بخشي نخواهد داشت .

فرايند هدف گذاري :

اهداف از ماموريتها و چشم اندازها نشئت مي گيرند و بستگي به جواب سه سؤال ذيل دارد :

  • در حال حاضر ،کجا هستيم ؟
  • به کجا مي خواهيم برويم ؟
  • براي رسيدن به هدف چه بايد بکنيم؟

براي هدفگذاري اطلاع ازماموريت ها چشم انداز و وظايف سازمانها لازم و ضروري است . اهداف بايد در تحقق ماموريت و وظايف سازماني باشد .

وقتي که اهداف مشخص شدند براي چگونگي رسيدن به اهداف بايد طرح ها و برنامه هايي تدوين گرديده وليست کليه فعاليتهايي که منجر به تحقق اهداف مي شوند را مشخص نمود و پس از اجراي برنامه ها و فعاليتها بايد نتايج و دستاوردها با اهداف مقايسه شوند تا اصلاحات لازم در اهداف ، برنامه ها و فعاليت ها به عمل آيد .

ويژگي هاي هدف گذاري خوب :

ـ هدف بايد روشن، واضح و مشخص باشد.

ـ هدف بايد واقع بينانه باشد.

ـ هدف بايد مکتوب، مدون و روي کاغذآورده شود.

ـ هدف بايد در قالب يک جمله مثبت بيان شود.

ـ هدف بايد تهييج کننده باشد.

ـ هدف بايد کمي و قابل اندازه گيري باشد.

ـ هدف بايد مقيد به زمان باشد.

ـ هدف بايد قابليت اجرا و دست يافتني باشد.

ـ هدف بايد در راستاي ماموريت ها و ارزشها تدوين شوند.

ـهدف بايد براي تمام اعضاء قابل فهم و قابل قبول باشد.

ـ هدف بايد براي همه ذينفعان سودمند باشند.

ـ هدف بايدمورد تائيد باشد.

ـ هدف بايد انعطاف پذير باشند.

ـ هدف بايد متناسب با منابع و امکانات تدوين گردد .

محاسن و مزاياي هدف گذاري :

ـ هدف گذاري؛امکان اندازه گيري پيشرفت و بهبود را فراهم مي نمايد.

ـ هدف گذاري؛انگيزه و روحيه تلاش را بهبود مي بخشد.

ـ هدف گذاري؛ باعث ايجاد هماهنگي و وحدت مي گردد.

ـ هدف گذاري؛ شرط لازم برنامه ريزي است ، برنامه بدون هدف بي معني است .

ـ هدف گذاري ؛باعث تمرکز بر فعاليت ها مي شود.

ـ هدف گذاري؛ امکان تدوين شاخصها و معيارها و ارزيابي عملکرد را فراهم مي نمايد .

ـ هدف گذاري؛ امکان مقايسه نتايج و پيامدها را فراهم مي کند.

ـ هدف گذاري؛ انحراف در عملکرد ها و برنامه ها را مشخص مي کند.

ـ هدف گذاري؛ ميزان کارايي و اثر بخشي سازمان را معين مي کند.

ـ هدف گذاري؛ فعاليتهاي زايد را شناسايي و مشخص مي کند.

ـ هدف گذاري ؛احتمال موفقيت را بيشتر مي کند.

ـ هدف گذاري؛ باعث افزايش اعتماد به نفس مي شود.

ـ هدف گذاري؛ باعث رشد و تعالي مي گردد.

رابطه بين هدف و انگيزه :

رفتار آدمي تحت تاثير اهداف و انگيزه ها هستند . اهداف و انگيزه به عنوان نيازهاي بيروني و دروني به همديگر اثر متقابل داشته و رفتار آدمي را مشخص ميکند . اهداف بلند ووالاانگيزة بيشتر و اهداف پايين تر و پست تر انگيزه کمتري را ايجاد مي نمايند.

همچنين افراد با انگيزه ، اهداف بلندتر و والاتري را انتخاب نموده ولي افراد بي انگيزه اهداف پايين و پست تري را انتخاب مي نمايند.

هدف گذاري والاتر به افراد با انگيزه نياز دارد به همين منظور توصيه مي شود در افزايش روحيه و انگيزه کارکنان تلاش بيشتري گردد.

رابطه بين هدف و برنامه ريزي :

بين هدف گذاري و برنامه ريزي ارتباط تنگاتنگي وجود دارد. برنامه بدون هدف اثر بخشي نداشته و هدف بدون برنامه ، خيال و رويايي بيش نيست . هدف گذاري جزء لاينفک برنامه ريزي است و برنامه ريزي فرايندي است که چگونگي حرکت از وضع موجود به وضع مطلوب ( هدف ) را مشخص مي نمايد. برنامه ريزي خود هدف نيست بلکه وسيله و ابزاري براي تحق اهداف است . براي موفقيت و بهبود فردي و سازماني ، هدف گذاري خوب شرط لازم و برنامه ريزي مناسب شرط کافي است .

رابطه بين هدف و ارزيابي عملکرد :

نظارت و ارزيابيهاي زيادي در سازمانها و واحدها انجام مي شود که اگر معطوف به هدف نباشد اتلاف منابع خواهد بود . هدفها هستند که به ارزيابي معني و جهت مي بخشند .

بدون هدف گذاري ارزيابي مقدور نيست ، زيرا هدف ارزيابي ميزان تحقق اهداف است اگر اهداف معين و مشخص نباشند ارزيابي امکان پذير نخواهد بود. ارزيابي عملکرد فرايندي است که نتايج را با اهداف مورد مقايسه قرار داده و فاصله را معين مي کند. شاخص ها و معيارهاي ارزيابي عملکرد بايد براساس اهداف پيش بيني شده تدوين گردند.

توصيه هاي لازم براي هدف گذاري مناسب :

با توجه به مطالب مطرح شده با ضرورت ، محاسن، ويژگيها و فرآيند هدف گذاري آشنا شديد براي افزايش مهارت هدف گذاري به نکات ذيل توجه نمائيد:

▪ مهارت لازم براي هدفگذاري را در خود تقويت نمائيد.

▪ ليست کليه هدفهايي که بايد به آنها برسيد را تهيه نمائيد.

▪ با توجه به اينکه تحقق اهداف به صورت همزمان ميسر نيست اهداف ليست شده را براساس اهميت و ضرورت اولويت بندي نماييد.

▪ اولويت هاي مشخص شده را رعايت نمائيد يعني ابتدا ازهدفي شروع کنيد که اولويتش از همه بيشتر است .

▪ اهداف را حتما بر روي کاغذ مکتوب نمائيد .

▪ انگيزه هاي لازم براي تحقق اهداف را فراهم کنيد.

▪ در صورت بزرگ بودن اهداف آنهارا به اهداف کوچکتر تقسيم کنيد.

▪ ليستي از اقدامات قابل انجام براي تحقق هر يک از اهدافتان را تهيه و تنظيم نمائيد.

▪ هفته خود را با ليست کردن کارها و امور اساسي آغاز کنيد. ( استفاده از فرم تعيين اهداف هفتگي )

▪ هر روز صبح شش مورد از مهمترين کارهايي که بايد در طول روز به انجام برسانيد را براساس اولويت مشخص کنيد. ( استفاده از فرم تعيين اهداف روزانه )

به خاطرداشته باشيد که هدف گذاري بسيار مهم است ، زندگي کنوني شما مرهون هدفهايي است که قبلا بصورت آگاهانه يا ناآگاهانه انتخاب کرده ايد و آينده شما بستگي به هدفهايي دارد که هم اکنون انتخاب مي کنيد.

نوشته شده توسط بهرام جليل‌خاني

منبع : ويستا

دانشکده اصول الدين